විදර්ශනා

නූතන බෞද්ධයා සහ බෞද්ධ දර්ශනය

vidarshana nirmanසුප්‍රසිද්ධ, තායිලන්ත හිමි නමක් වන “අජාන් චාන්” ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් වරක් බෞද්ධයා හැඳින්වීමට අපූරු උපමාවක් ඉදිරිපත් කර තිබුණා. එම උපමාවට අනුව උන් වහන්සේ බෞද්ධයා උපමා කොට තිබුණේ වී ගොඩක් මත ලැග සිටින සුනඛයෙකුටයි.

වී ගොඩ මත ලැග සිටින සුනඛයාට බඩගිනි දැණුන විට ඌ වී ගොඩ මතින් නැගිට ආහාර සොයා ගෙන ඉබාගාතේ යයි. මෙලෙස ආහාර සොයා ගෙන යාමේදී අසල්වැසි ගෙවල් වලින් විසිකරන ආහාර තම භෝජනය බවට පත් කර ගන්නා සුනඛයාට ඇතැම් විට අනෙකුත් සුනඛයන් සමඟ ආහාර බෙදා ගැනීමට පොර බැදීමටද සිදුවෙයි. ඇතැම් මිනිසුන්ගෙන් මෙලෙස ඉබාගාතේ යන සුනඛයන්ට ලැබෙන්නේ ගල් මුල් ප්‍රහාර පමණයි. මේ කිසිම දෙයක් මායිම් නොකරන සුනඛයා මිනිසුන් විසිකරන ඉඳුල් බත් අනුභව කර තම කුසගිනි නිවුණු පසු නැවත තමා සිටින වී ගොඩ මතට පැමිණ සැපසේ නින්දට යයි. නැවත වරක් කුසගිනි දැණුන විට සුනඛයා සුපුරුදු පරිදිම නැවත ඉබාගාතේ යාම අරඹයි.

ඉහත උපමාවේ පරිදි වී ගොඩක් මත ලැග සිටින සුනඛයෙකුට බෞද්ධයා උපමා කොට ඇත්තේ මන්ද යන්න විමසා බැලිය යුතුයි. බුදු දහම යනු නවීන විද්‍යාවන් පරදවන ලොව පුරා විද්වතුන්ගේ පැසසුමට පත් උතුම්ම ධර්මයයි. නමුත් ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනා බෞද්ධයන් වී ඇත්තේ උපතින්ම මිස අවබෝධයෙන් නොවෙයි. මේ නිසා වී ගොඩෙහි ලගින සුනඛයා තමා ලැග සිටින වී ගොඩෙහි ඇති වටිනා කම නොදන්නා සේම ශ්‍රී ලංකීය බෞද්ධයාටද බෞද්ධ ධර්මයෙහි ඇති වටිනාකම සහ තම ජීවිතයට ගත හැකි ප්‍රයෝජන පිළිබඳව නිසි අවබෝධයක් නැත.

සුනඛයාට කුසගිනි දැණුන විට තමා ලැග සිටින වී ගොඩෙහි ඇති වී, සහල් බවට පත් කර අනුභව කළ හැකි බව දන්නේ නැහැ. මේ නිසා කුසගිනි දැණුන සුනඛයා කරන්නේ වී ගොඩ පසෙකලා ඉබාගාතේ ගොස් තමාට පහසුවෙන් ලබාගත හැකි ඉඳුල් වූ ආහාර සොයා අනුභව කිරීමයි. ශ්‍රී ලාංකිය බෞද්ධයාද උතුම් වූ නිර්මල බුදු දහම නිසි පරිදි අවබෝධ කර ගෙන එහි ප්‍රතිලාභ ලබා ගැනීම පසෙකලා සිදු කරන්නනේ අන් ආගම් වල සරණ යාමයි.

ඉන්දියාවේ හින්දු ආගමේ සඳහන් සෑම දෙවි කෙනෙක්ම සිංහල බෞද්ධයාට ඉතාමත් හුරු පුරුදුය. ශ්‍රී ලංකාවේ ජීවත් වන හින්දු ජනගහනය සමඟ සැසඳීමේදී ඉන්දියාවටත් වඩා එම දෙවිවරුන්ට කෝවිල් තනා තිබෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ විය යුතුය. එම සෑම කෝවිලකම අපට දැක ගත හැකි වන්නේ දෙවියන්ගෙන් විවිධාකාර ඉල්ලීම් කරමින් පුද පූජා පවත්වන භාර හාර වන ශ්‍රී ලාංකීය බෞද්ධයන්ය.

මුස්ලිම් ආගම් වේවා, හින්දු ආගම් වේවා සතුන් මරා සිදුකරන බිලි පූජා වලටද ඇතැම් සිංහල බෞද්ධයන් සම්බන්ධ වන්නේ ඉතාමත් භක්තියකිනි. දරුඵල ලබා ගැනීමට, විභාග සමත් වීමට සහ ලෙඩ රෝග සුව කරවා ගැනීමටද ශ්‍රී ලාංකීය බෞද්ධයා නිරත යන කතෝලික දේවස්ථාන රට පුරා විහිදී ඇත. තම ජීවිතයේ සෑම විශේෂ ක්‍රියාවක්ම ශ්‍රී ලාංකීය බෞද්ධයා සිදු කරන්නේ තම කේන්දරය අනුවයි. කුමන හෝ ගැටළුවක් පැණ නැඟුනු විට කේන්දරය බලා ගැනීම, ශාස්ත්‍ර-පේන ඇසීම, ගුප්ත විද්‍යාව අනුව ගුරුකම් කර ගත හැකි ප්‍රසිද්ධ ගුරුන්නාන්සේලා සහ කපු මහත්වරු ගමකට දෙතුන් දෙනෙක්ම ඇත. මෑතක සිට සිංහල බෞද්ධයාගේ අලුත්ම විනෝදාංශය වී ඇත්තේ නිවසේ දියුණුව පිණිස රුපියල් දහස් ගණන් වියදම් කොට වාලම්පුරි මිලදී ගැනීමයි. බොහෝ නිවෙස් වලට ගොඩ වන විට බුද්ධ රූපයට පෙර දැකිය හැකි වන්නේ මාරු කාසි ගොඩක් මැඳ සිනා වෙමින් වැඩ සිටින ලාෆින් බුද්ධාය.

සිංහල බෞද්ධයා මෙලෙස අන් ආගම් හා විශ්වාස හමුවේ තම බලාපොරොත්තු ඉටු කර ගැනීමට ඉබාගාතේ ගියත් බුදු දහම අත් නොහරී. නිවසේ ශබ්ද නගා බණ ඇසීම, නිවසේත්, වාහන වලත් හැම තැනම බුද්ධ රූප තැබීම, පෝයට පන්සල් යාම ඔවුන් අත් නොහරී. නමුත් ගැටළුවකට මුහුණ පාන සෑම විටකදීම සිංහල බෞද්ධයා නැවත පුරුදු පරිදි අන් ආගම් හා විශ්වාස පසුපස ඉබාගාතේ යයි.

සුනඛයාට තමා ලැග සිටින වී ගොඩෙහි ඇති වටිනා කම තේරුම් ගැනීමට නොහැකි වන්නේ සුනඛයා සතු මෝඩ සහ අලස බව නිසයි. සුනඛයා සෑම විටම බලාපොරොත්තු වන්නේ ඌට ඉතා පහසුවෙන් ලැබෙන දේ පිළිබඳව පමණි. වී කොටා, තම්බා, බතක් උයා එමගින් සදහටම කුසගිනි නිවා ගත හැකි බව යමෙකු සුනඛයාට ඉගැන්වීමට උත්සාහ කළත් එය වටහා ගැනීමට තරම් ප්‍රඥාවක් සුනඛයාට නොමැත. එම නිසා සුනඛයා , සුනඛයෙක් ලෙසම ඉපදී ජීවිත කාලය පුරාම දඩාවතේ ගොස් අවසානයේදී සුනඛයෙකු ලෙස මිය යන්නේ ඌ ජීවිත කාලය පුරාම ලැග සිටි ඉතාමත් වටිනා වී ගොඩ මතමයි. වී ගොඩේ නිසි වටිනාකම දැන සිටියා නම් ඌට කෙදිනකවත් ආහාර සොයා ඉබාගාතේ ඇවිදීමට සිදු වන්නේ නැත.

විදර්ශනා සඟරාව හරහා ද අපගේ වෑයම වන්නේ උතුම් වූ සද්ධර්මය නැමති වටිනා මහා නිධානයක් මත අලසව නිදාගෙන සිටින සිංහල බෞද්ධයාට ඔහුට උපතින්ම උරුම වූ ඒ උතුම් වූ සද්ධර්මයේ ඇති වටිනාකම අවබෝධ කරදීමයි.

Editorial: Nirman Kodithuwakku – “Vidarshana” Magazine 2015 Aug – Dec

බුදු දහමේ ගැඹුරු කරුණු තේරුම් ගැනීමට අත්‍යාවශ්‍ය චතුස්කෝටික න්‍යාය

buddha-04මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ ලක්දිවට වැඩම කර දේවානම්පිය තිස්ස රජු මුණ ගැසුණු අවස්ථාවේදී පළමුවෙන්ම රජතුමාගෙන් ප්‍රශ්න මාලා දෙකක් විමසා බැලූ බව ඔබ දන්නවා. එම ප්‍රශ්න වලට දේවානම්පියතිස්ස රජු ලබා දුන් පිළිතුරු වලින් සතුටට පත් වූ මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ, “මහ රජ ඔබ ඥාණවන්තයි” ලෙස ප්‍රකාශ කළ බව පැවසෙනවා. රජු ඇතුළු ලක් වැසියන් බුද්ධ ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීමට තරම් ඥාණවන්ත බවට මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ තීරණය කළේ ඒ අයුරිනුයි..

මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේ බුද්ධ ධර්මය ලක් වැසියන්ට දේශනා කිරීමට පෙර මේ අයුරින් අපගේ බුද්ධි මට්ටම මැන බැලුවේ ඇයි?

මීට හේතුව බුදු දහම “චතුස්කෝටික න්‍යාය” මත පදනම් වූ න්‍යායක් වීමයි. චතුස්කෝටික න්‍යාය මත පදනම් වූ අදහස් තේරුම් ගත හැකිවන්නේ ප්‍රඥාවන්තයන්ට පමණයි. ඒ නිසා මිහිඳු මහ රහතන් වහන්සේට සිදු වුණා එවැනි සංකීර්ණ දහමක් අවබෝධ කර ගත හැකි තරම් ලක් වැසියන් ඥාණවන්ත දැයි පළමුව විමසා බලන්න.

චතුස්කෝටික න්‍යාය තේරුම් ගැනීමට පෙර අපි විමසා බලමු ද්විකෝටික න්‍යාය යනු කුමක්ද කියලා.

ද්විකෝටික න්‍යාය යනු කුමක්ද?

මින් අදහස් වන්නේ ඕනෑම ප්‍රශ්නයකට තිබිය හැකි වන්නේ පිළිතුරු 2ක් පමණක් යන්නයි. අපි ඉගෙන ගන්නා භෞතික විද්‍යාවද මෙම න්‍යාය මත පදනම් වී තිබෙනවා. මෙම න්‍යාය අනුව ඕනෑම ප්‍රශ්නයකට තිබිය හැකි පිළිතුරු දෙආකාර වෙනවා. (හරි – වැරදි , ඔව් – නැහැ ,  සත්‍ය – අසත්‍ය, යන ආකාරයේ පිළිතුරු)

පහත ප්‍රකාශ දෙක බලන්න

දැන් වහිනවා                 – A ප්‍රකාශය

දැන් වහින්නෙ නෑ         – B ප්‍රකාශය

ඉහත ප්‍රකාශ දෙකෙන් මෙම මොහොතේ සත්‍ය විය හැකි වන්නේ පහත විසඳුම් දෙකෙන් එකක් පමණි.

එක්කෝ    දැන් වහිනවා

නැතිනම්     දැන් වහින්නේ නෑ

එනම්…      

එක්කෝ..          A ප්‍රකාශය සත්‍යයි     –     B ප්‍රකාශය අසත්‍යයි විය යුතුයි.

නැතිනම්…        A ප්‍රකාශය අසත්‍යයි   –   B ප්‍රකාශය සත්‍යයි විය යුතුයි.

පරීක්ෂණ, නිරීක්ෂණ, නිගමන මත පදනම් වූ භෞතික විද්‍යාව තීරණ ගන්නේත් මේ ආකාරයටමයි. ඇත්තටම මෙහි කිසිඳු වරදක් නැහැ. අපේ ඉන්ද්‍රියන්ට ගෝචර ධර්ම සියල්ලටම වාගේ මෙය සත්‍යක්. නමුත් අපේ ඉන්ද්‍රියන්ට ගෝචර නොවන ධර්මතා විසඳීමට මෙම ද්විකෝටික තර්කය ප්‍රමාණවත් නැහැ.

චතුස්කෝටික න්‍යාය යනු කුමක්ද?

පහත සිදුවීම බලන්න

දැන් වහිනවා                 – A ප්‍රකාශය

දැන් වහින්නෙ නෑ          – B ප්‍රකාශය

චතුස්කෝටික න්‍යාය අනුව ඉහත සිදුවීම දෙආකාර නොව සිව්ආකාරයෙන් විස්තර කළ හැකිය.

  1. දැන් වහිනවා
  2. දැන් වහින්නේ නෑ
  3. දැන් වහිනවා සහ වහින්නේ නැහැ
  4. දැන් වහින්නෙත් නෑ වහින්නේ නැත්තෙත් නැහැ

එනම්…..

එක්කෝ                       A  සත්‍යයි                     B අසත්‍යයි

එක්කෝ                       A  අසත්‍යයි                   B සත්‍යයි

එක්කෝ                       A  සත්‍යයි                     B සත්‍යයි

එක්කෝ                       A  අසත්‍යයි                   B අසත්‍යයි

ඉහත ප්‍රකාශය චතුස්කෝටික න්‍යායෙන් විස්තර කළ විට ඔබට සිතන්න පුළුවන් අවසාන තර්ක දෙක කිසිම තේරුමක් නැහැ කියලා. ඔබට එහෙම හිතෙන එක නිවැරදියි. වැස්ස වහිනවද යන ප්‍රකාශය අපේ ඉන්ද්‍රියන්ට ගෝචර නිසා එය පැහැදිලි කිරීමට අපට ද්විකෝටික න්‍යාය හොඳටම ප්‍රමාණවත්. නමුත් බුදු දහමේ එන ගැඹූරු කරුණු රාශියක් පැහැදිලි කිරීමට ද්විකෝටික න්‍යාය වැනි සරල න්‍යායක් ප්‍රමාණවත් වන්නේ නැහැ. එම නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ ධර්මයේ බොහෝ දේ විස්තර කර ඇත්තේ චතුස්කෝටික න්‍යාය භාවිතා කරලා.

අපගේ සරළ බුද්ධියට ඉහත සඳහන් කළ චතුස්කෝටික න්‍යාය තේරුමක් නැති දෙයක් ලෙස පෙනුනද එයා ඉතාමත් ගැඹුරු තේරුමක් ඇති න්‍යායක්. චතුස්කෝටිකයෙන් එහාට ගිය පිළිතුරු 16ක් සහිත සොළොස්කෝටික න්‍යායක් වුවද අපට තර්ක කිරීම සඳහා ගොඩ නගා ගත හැකියි. බුදුවරයෙක් චතුස්කෝටික න්‍යාය භාවිතා කර ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු අපට විස්තර කර දීමට ඉතා වෙහෙසක් ගත් හෙයින් අප වැනි සාමාන්‍ය පුද්ගලයන්ට සොළොස්කෝටියක් ගැන සිතන්නටවත් බැහැ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පිළිතුරු නොදී ඉහත දැමූ ප්‍රශ්න 10 ක් (අව්‍යකෘත ප්‍රශ්න) මෙම චතුස්කෝටිකයට අදාළ වූ ගැඹුරු ගැටළුයි. ඒවා බුදුවරයෙකුට තේරුම් ගත හැකි වුවත් සාමන්‍ය පුද්ගලයන්ට තේරුම් ගැනීමට අපහසු නිසා බුදුරජාණන් වහන්සේ එවැනි චතුස්කෝටික ගැටළු රාශියක්ම පිළිතුරු නොදී ඉවත දැමුවා. එම ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු විස්තර කිරීමට යාමෙන් මිනිසුන් තව තවත් වැරදි මත වලට එළඹ ප්‍රශ්නය පටලවා ගන්නා බව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ බුද්ධ ඥාණයට පෙනී ගියා.

ක්වන්ටම් භෞතික විද්‍යාව අනුව චතුස්කෝටික න්‍යාය පැහැදිලි කල හැකිද?

නවීන විද්‍යාවත් දැන් ක්‍රමයෙන් අපේ ඉන්ද්‍රීය වලට ගෝචර නොවන කරුණු පිළිබඳව ගැඹුරින් අධ්‍යනය කරනවා. මෙම විද්‍යාව හඳුන්වන්නේ “ක්වන්ටම් භෞතික විද්‍යාව” ලෙසයි. ක්වන්ටම් භෞතික විද්‍යාවත් ද්විකෝටිකයෙන් ඔබ්බට ගොස් ත්‍රිකෝටික සහ චතුස්කෝටික විසඳුම් පිළිබඳව සොයා බලනවා.

Schrodinger’s Cat (ෂෝඩින්ගර්ස් කැට්) නමින් හැඳින්වෙන න්‍යාය ක්වන්ටම් භෞතික විද්‍යාවත් ත්‍රිකෝටික විසඳුම් පිළිගන්නා බව පවසනවා. එය ඉතාමත් සරලව පැහැදිලි කරමු මේ ආකාරයට.  ( වැඩි විස්තර – https://en.wikipedia.org/wiki/Schr%C3%B6dinger%27s_cat )

හිතන්න විශාල පෙට්ටියක් ඇතුලේ පූසෙක් ඉන්නවා කියලා ඒ පෙට්ටියේ ඉතාමත් මාරාන්තික විෂ භාජනයකුත් තිබෙනවා. එම විෂ ඇඟේ ස්වල්පයක් ගෑවුනත් පූසා මැරෙන්න පුළුවන්. එළියේ ඉන්න අපිට මේ පෙට්ටියේ ඇතුලේ වන කිසිම දෙයක් පේන්නෙවත්, ඇහෙන්නෙවත් නැහැ. දැන් කවුරු හරි ඇහුවොත් පෙට්ටිය ඇතුලේ ඉන්න පූසා මේ වෙලාවෙ ජීවත් වෙනවද? Schrodingers_cat.svgනැතිනම් මැරිලද? කියලා මොකක්ද තිබිය හැකි පිළිතුරු දෙක.

එක්කො පූසා ජීවත් වෙනවා.

නැතිනම් පූසා මැරිලා.

එයයි ද්විකෝටික විසඳුම.

නමුත් ක්වන්ටම් භෞතික විද්‍යාව කියනවා මේ වේලාවෙ අවස්ථා තුනක් සත්‍යයි කියලා පිලිගන්නවා. ඉහත විසඳුම් දෙකට අමතරව ඇතුලේ ඉන්න පූසා මේ මොහොතේදී ජීවත් වන සහ මිය ගොස් සිටින යන අවස්ථා දෙක තුළම යන අවස්ථාවේද පවතින බව ක්වන්ටම් භෞතික විද්‍යාව පිළිගන්නවා. මෙය ඔවුන් හඳුන්වන්නේ (Quantum Super Position) යන නමින්.

පූසා සිටින පෙට්ටියේ පියන විවෘත කරන අයෙකුට පමණක් ඉහත ද්වීකෝටික යථාර්ත දෙකෙන් එකක් හරි කියලා පේනවා. හැබැයි පියන වහලා තියෙනවා තෙක්  ඉහත යථාර්ත 03 ම නිවැරදියි. පියන ඇරිය ගමන් එක් යථාර්තයක් ඇත්ත කියලා අපිට ඒත්තු යනවා.

ඉහත කථාව වැඩිය තේරෙන්නේ නැතිනම් ඒ ගැන වැඩිය හිතන්න එපා මොකද ඕවා අයින්ස්ටයින් මහත්තයා වගේ සුපිරි බුද්ධිමත් උදවිය ගොඩ නගපු මත. මෙහිදී අවශ්‍ය වුණේ නවීන විද්‍යාවත් දැන් ටික ටික චතුස්කෝටික න්‍යාය කරා ගමන් කරන බවට උදාහරණයක් පෙන්වන්න විතරයි.

පුනර්භවය සහ චතුස්කෝටික න්‍යාය

පුනර්භවය හා සම්බන්ධවත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රකාශ කර තිබෙන්නේ ද්විකෝටික විසඳුමක් නොවේ.

සාමාන්‍ය අපිට තේරෙන්නේ පුනර්භවය හා සම්බන්ධ මේවාගේ මත දෙකක් විතරයි.

එක්කෝ…….                            නැවත උපදින්නේ තමාමයි.

නැතිනම්…….                            නැවත උපදින්නේ තමා නොවෙයි.

ඉහත ප්‍රකාශ දෙකෙන් නිවැරදි කුමන් ප්‍රකාශය දැයි බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් විමසුව විට බුදුරජාණන් වහන්සේ එයට චතුස්කෝටික න්‍යාය අනුව තිබිය හැකි පිළිතුරු හතරක් පෙන්වා දී තිබෙනවා.

“නැවත උපදින්නේ තමාමයි.”

“නැවත උපදින්නේ තමා නොවෙයි.”

“නැවත උපදින්නේ තමාමයි, තමාත් නොවෙයි.”

නැවත උපදින්නේ තමාත් නොවෙයි, තමා නොවන්නේත් නොවෙයි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ පුනර්භවය හා සම්බන්ධව නිවැරදි පිළිතුරු ලෙස පවසා ඇත්තේ ඉහත ඉරි ඇඳි හතරවන පිළිතුරයි.

ඔබට පුනර්භවය හා සම්බන්ධ ඉහත 04 වන ප්‍රකාශය නිවැරදිව අවබෝධ වනවානම් ඔබත් චතුස්කෝටික න්‍යාය මත පදනම් වූ ගැඹුරු බුදු දහම අවබෝධ කර ගැනීමට සූදානම්. සෝවාන් ඇතුළු මාර්ගඵල ලබා ගැනීමට මෙය අනිවාර්ය අංගයක්. එම නිසා ඔබත් ඉහත 04 වන විසදුම තේරුම් ගැනීමට හැකි තරම් උත්සාහ කර බලන්න.

 

අවසන් වශයෙන් චතුස්කෝටික න්‍යාය සරලව මෙසේ විස්තර කළ හැකිය.

ඇතැම් ප්‍රශ්න වලට සරල පිළිතුරු දෙකක් නොව පිළිතුරු 04 ක් තිබෙනවා.

A-සත්‍යයි                                  B-අසත්‍යයි

A-අසත්‍යයි                                B-සත්‍යයි

A-සත්‍යයි                                  B-සත්‍යයි

A-අසත්‍යයි                                B-අසත්‍යයි

මේ නිසා අපි අසන දකින දේවල් පිළිබඳව ඉක්මන් තීරණ ගන්න යන්න එපා. ඇතැම් සංසිද්ධි වලට අපිට දැනෙන විදියට වඩා වෙනස් පිළිතුරු තිබිය හැකි බව අවබෝධ කර ගත යුතුය. ඔබ කර්මය හා පුනර්භවය වැනි කරුණු නිවැරදිව තේරුම් නොගනී නම්, විශ්වාස නොකරයි නම් ඔබ බුද්ධ ධර්මය අවබෝධ කර ගත් අයෙක් නොවෙයි. ඒ නිසා චතුස්කෝටික න්‍යාය මත පදනම්ව සිතා බුදු දහම ලෙස බැලීමට ඔබත් උත්සාහ කරන්න.

Nirman Kodithuwakku – “Vidarshana” Magazine – 2015 July – Dec

බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් “විශ්වය” පිළිබඳව පැහැදිලි කළ අයුරු

නවීන විද්‍යාව සඳහා ඇත්තේ වසර දෙතුන් සීයයක ඉතිහාසයකි. මෙම කාල වකවානුවේ මුල අවධියේද විශ්වය පිළිඹඳ තිබුණේ ඉතාමත් වැරදි මතයකි. වර්තමානයේ ඉතාමත් දියුණු යැයි පවසන ඇතැම් ජාතීන් මුල් අවධියේදී මුහුදේ දී යාත්‍රා කිරීමට බිය වූයේ පෘථිවිය පැතලි නිසා එහි කෙළවරින් අගාධයට ඇද වැටේ යැයි බියෙනි. සූර්යා පෘථිවිය වටා යනවා නොව පෘථිවිය සූර්යා වටා යනවා වැනි විද්‍යාත්මක මත සොයා ගත් විද්‍යාඥයන්ට පල්ලියෙන් හිමි වූයේ මරණ දඬුවමයි. වර්තාමනයේ කොතරම් දියුණු තත්වයට පැමිණියද නවීන විද්‍යාවට ඇත්තේ ඉතා කෙටි මෙන්ම දුක්ඛිත අතීතයකි.

මීට වසර 2500 කට පමණ ඉහත දී ලොව පහළ වූ සම්මා සම්බුදු බුදුරජාණන් වහන්සේ විශ්වය පිළිබඳ සියල්ල ඇතැඹුලක් සේ අවබෝධ කරගත් සේක. නමුත් උන් වහන්සේ අපට දේශනා කළේ ඉන් නිර්වාණය සඳහා අවශ්‍ය වූ ධර්මතා පමණි. ඇතැම් කරුණු තේරුම් ගැනීම අතිශය සංකීර්ණ වූ නිසා සහ තේරුම් ගැනීම නිෂ්ඵල වූ නිසා දේශනා කර වදාළේ නැත.

බුදුරජාණන් වහන්සේ විශ්වය හෙවත් සක්වළ පිළිබඳ දේශනා කළ කරුණු ස්වල්පය වුවද ඉතාමත් පුදුම සහගතය. නවීන විද්‍යාව ඉතාමත් ආයාසයෙන් අවබෝධ කර ගැනීමට උත්සාහ දරා ඇති සියල්ල බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කොට වදාළේ මීට වසර 2500 කටත් ඉහතදී යැයි විශ්වාස කිරීමට පවා අපහසුය.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සක්වළ පිළිබඳ පැහැදිලි කල චූලනිකා සූත්‍රය

උතුම් වූ ධර්ම භාණ්ඩාගාරික වූ, බහුශ්‍රැතයන් අතරින්ද, ස්මෘතිමතුන් අතරින්ද, අග්‍ර වූ ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ, බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් මෙසේ විමසා සිටියා….

“භාග්‍යවතුන් වහන්ස, අරහත් “සිබී” සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවක වූ “අභිබූ” මහ රහතන් වහන්සේ විසින් සක්වළ දහසක් දුරට දහම් ඝෝෂා කර සිංහ නාද කර තිබෙනවා. අප සම්මා සම්බුදු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට විශ්වයේ කොපමණ දුරට දහම් ඝෝෂා කල හැකිද?”

එවිට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ….

ආනන්දය…. “අභිභූ” යනු බුද්ධ ශ්‍රාවකයෙක් පමණි. එසේ නම් බුදු වරයෙක්ට ඇති හැකියාව ප්‍රමාණ රහිත වෙති….

මීට වඩා පැහැදිලි පිළිතුරක් අපේක්ෂා කළ ආනන්ද තෙරුන් දෙවන වරටත් එම ප්‍රශ්නයම විමසුවා. නමුත් බුදුරජාණන් වහන්සේ ලබා දුන්නේ පළමු පිළිතුරමයි.

ආනන්ද තෙරුන් තෙවන වරටත් එම ප්‍රශ්නයම නැවත විමසූ විට බුදුරජාණන් වහන්සේ තීරණය කළා පිළිතුර විස්තර කර පහදා දීමට.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ….

ආනන්දය, ඔබ සක්වළ දහසක් සහිත “චූලනිකා ලෝක ධාතුව” පිළිබඳ අසා තිබේද?

ආනන්ද තෙරුන් වහන්සේ……

මා හට එය පැහැදිලි කර දෙනු මැනවි ස්වාමීනී.

භාග්‍යවතුන් වහන්සේ….

හිරු ද, සඳු ද යම් තාක් දුර ගමන් කරමින් දිශාවන් බබළවයි ද, ඒ තාක් අවකාශය “සහ ශ්‍රී ලෝක ධාතුව” යැයි කියනු ලැබේ. එම ලෝක ධාතුවෙහි හිරු දහසක් ඇත. සඳු දහසක් ඇත. මහාමේරු පර්වථ දහසක් ඇත. දඹදිව් දහසක් ඇත. අපර ගොයාන දහසක් ඇත. උතුරු කුරු දිවයින් දහසක් ඇත. පූර්ව විදේහ දහසක් ඇත. මහ සමුද්‍රයෝ හාරදහසක් ඇත. මහා රාජ්‍යයන් හාරදහසක් සහ චතුම් මහා රාජික දහසක්, තව්තිසා දෙව්ලොව දහසක්, නිම්මාන රති දහසක්, පරිනිම්මිත වසවර්ති දහසක්, බ්‍රහ්ම ලෝක දහසක් ඇත. මෙය “චූලනිකා සහ ශ්‍රී ලෝක ධාතුවයි.”

ආනන්දය, මෙවන් චූලනිකා සහ ශ්‍රී ලෝක ධාතු දහසක් එකට ගත් විට “ද්වි සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව” හෙවත් “මධ්‍යම සහ ශ්‍රී ලෝක ධාතුව” සෑදී ඇත. මෙවැනි ද්වි සහ ශ්‍රී ලෝක ධාතු දහසක් එකට ගත් විට “ත්‍රී සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව” හෙවත් “මහා සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව” ලැබෙයි……..

බුදුරජාණන් වහන්සේ විශ්වය පිළිබඳව චූලනිකා සූත්‍රයේදී එසේ විස්තර කර තිබෙනවා. මේ අනුව “ශ්‍රී සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව” හෙවත් “මහා සහශ්‍රී ලෝක ධාතුවට”, සහ ශ්‍රී ලෝක ධාතු වැනි සක්වළයන් 1000 x 1000 x 1000 හෙවත් කෝටි සියයක් ඇතුළත් විය යතුය. මෙය ධර්මයේදී දැක්වෙන්නේ කෝටි ලක්ෂයක් ලෙසයි.

“සිබී” බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අග්‍ර ශ්‍රාවක වූ “අභිභූ” මහ රහතන් වහන්සේට සහශ්‍රී ලෝක ධාතුවකට ඇසෙන සේ ධර්මය දේශනා කළ හැකි පරිදිම බුදු වරයෙකුට එවැනි සක්වළ ලක්ෂයක් ඉක්මවා ධර්ම ඝෝෂා කළ හැකි බව මින් සනාථ වෙනවා.

නවීන විද්‍යාව විශ්වය විස්තර කර ඇත්තේ කෙසේද?

බුදු දහම යනු භෞතික විද්‍යාව සමඟ කිසිසේතම සැසඳිය යුතු දහමක් නොවේ. බුද්ධ ධර්මයට සම කළ හැකි කිසිඳු විද්‍යාවක් මිහිපිට නොමැත්තේ අවිද්‍යාව නසන එකම විද්‍යාව බුදු දහම නිසායි.

නමුත් නවීන විද්‍යාවන් මේ වන විට ක්‍රමයෙන් විශ්වයේ පැවැත්ම ගැන ගවේෂණය කරමින් සිටිනවා. අපි හැමෝම නූතන විද්‍යාව වහලුන් බවට පත්වී අවසන් නිසා භෞතික විද්‍යාව විශ්වය පිළිබඳව පලකරන මත බුද්ධ වචනය සමඟ සසඳා බැලීම තරමක් වැදගත් වෙනවා. මොකද කර්මය, පුනර්භය, දෙව්ලොව, අපාය, පිළිගන්නේ නැති උදවිය එතකොටවත් විශ්වාස කරාවි බුද්ධ වචනය තරම් සත්‍ය උතුම් වචනයක් මිහිපිට නැත යන වග.

බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව ගැන සිතන විට එය අප ජීවත් වන Galaxy හෙවත් ක්ෂීර පථය වගෙයි නේද? ද්වි සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව ක්ෂීර පථ වැනි මන්දාකිණි දහස් ගණනක් එකතු වී සෑදෙන Local Super clusters වගෙයි නේද?

ත්‍රී සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව මහා සහශ්‍රී ලෝක ධාතුව යනු අපට ගවේෂණය කළ හැකි උපරිම සීමාව වන Observable Universe එක වැනි ප්‍රදේශයක් නේද?

බුදුරජාණන් වහන්සේ ත්‍රී සහශ්‍රී ලෝක ධාතුවෙන් ඔබ්බට “සිව් සහශ්‍රී ලෝක ධාතුවක්” ගැන විස්තර නොකළේ එය අපට ප්‍රායෝගික නොවූ නිසා වන්නට පුළුවන්. නමුත් සම්මා සම්බුදු බුදුවරුන්ට එම සීමාවෙන් එපිට වස්තූන්ද ගෝචර වූවා විය හැකිය.

විශ්වයේ එකවර පහළ වන්නේ එක් බුදුවරයෙකු පමණයි. නමුත් එක් සම්මා සම්බුදුවරයෙක් පිරිණිවන් පානා මොහොතේදී ත්‍රී සහශ්‍රී ලෝක ධාතුවෙන් හෝ විද්‍යාවෙන් විස්තර කරන Observable Universe එකෙන් එපිට තවත් බුදුවරයෙකු පහළ වනවා ඇති.

මේ සා විශාල විශ්වයේ මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලබා ඉපදීම කොතරම් දුර්ලබද?

විශ්වය කොතරම් විශාලද යන්න දැන් ඔබට හොඳින් වැටහෙනවා නේද? අප ජීවත් වන ක්ෂීර පථයේ පමණක් පෘථිවිය වැනි ග්‍රහ වස්තු අවම වශයෙන් බිලියන 100 ක් වත් තිබිය යුතු යැයි විද්‍යාඥයින් තර්ක කරනවා. මින් ග්‍රහ ලෝක බිලියන 30 ක පමණ පෘථිවියේ මෙන් ජීවය හට ගත හැකි ලෝක තිබිය හැකියි. මෙම ග්‍රහලෝක වල හට ගන්නා ජීවය ඒවාටම ආවේණික වූ විවිධාකාර ඒවා විය යුතුයි.

සම්භාවිතාව අනුව ගත් කළ එලෙස ජීවය පැවතිය හැකි ග්‍රහ ලෝක අතුරින් අඩුම තරමින් ග්‍රහ ලෝක මිලියන ගණනකවත් මනුෂ්‍යයන්ට සමාන ජීවීන් සිටිය යුතුයි. ඉන් ග්‍රහ ලෝක දහස් ගණනකවත් හරියටම අපි වැනිම එක සමාන බුද්ධිමත් මනුෂ්‍යයන් සිටින ලෝක තිබිය යුතු බව විද්‍යාඥයින් මත පළ කරනවා.

“පෑන්ස්පර්මියා” යන මතයෙන් විද්‍යාව පවසන්නේද විශ්වය පුරා ග්‍රාහක සහ වල්ගා තරු ඔස්සේ “ජීවය” විශ්වය පුරා ග්‍රහ ලෝක අතර බෝවෙමින් පැතිර යන බවයි.

ධර්මය අවබෝධ කර ගත හැකි මට්ටමේ බුද්ධියක් සහිත ජීවියෙක්ව ඉපදීම කොතරම් අහම්බයක්ද කියලා මින් ඔබට වැටහෙනවා නේද? ලෝක කෝටි, ප්‍රකෝටි ගණනක උපදින ජීවින් අතුරින් මනුෂ්‍ය ලෝකයක මනුෂ්‍යයෙක් වී උපත ලැබීම ඉතාමත් දුර්ලබයි. එවැනි මනුෂ්‍ය ලෝක අතුරිනුත් සම්මා සම්බුදුවරුන් පහළ වන්නේ කල්ප ලක්ෂ ගානකට වරක් පමණයි. එවැනි බුදුවරයෙක් යම් ග්‍රහ ලොවක පහළ වී සද්ධර්මය දේශනා කොට බුද්ධ සාසනයක් පවතීද? එම කාලය තුළ ඔබත් මනුෂ්‍ය ආත්මයක් ලබා බෞද්ධයකු වී උපදී ද එය සිතා ගැනීමත් නොහැකි තරම් දුර්ලබයි නේද?

මෙසේ බැලූ විට ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේ දේශනා කළ ධර්මය ඇසීමට වාසනාව ලැබූ අප කොතරම් භාග්‍යවන්තද?

ඔබට තවත් මනුෂ්‍යයෙකු ජීවත් වීමට ඉතිරිව ඇත්තේ වසර 10, 20, 30, 40, වැනි සුළු කාලයක් විය හැකිය. ඇතැම් විට තව දින කිහිපයක් හෝ මොහොතක් විය හැකිය. සද්ධර්මය ශ්‍රවණය නොකොට ධර්මයට අනුව ජීවිතය නොපිහිටුවා ආර්ය අශ්ඨාංගික මාර්ගයේ ගමන් නොකොට ඔබ චතුරාර්ය සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීම පසෙකලා ගත කරන සෑම තත්පරයක්ම කල්ප කොටි ගානක් වටිනා කාලයක් බව හොඳින් තේරුම් ගන්න. චතුරාර් සත්‍ය අවබෝධය මේ ආත්මයේදී මහ හැරුණොත් නැවත විශ්වයේ ලෝක ධාතු කොටි ගණනක කල්ප කෝටි ගණනක් සසර ගෙවා නැවත බුදුවරයෙක් පහළ වන සමයක මනුෂ්‍යයෙක් වී උපදින තෙක් ඔබට ඉපදෙමින් මැරෙමින් දුක් වීමට සිදුවනු ඇත.

Nirman Kodithuwakku – “Vidarshana” Magazine – 2015 July – Dec

නිවන

නිවන යනු සියළුම බෞද්ධයන් විසින් පත්වීමට බලාපොරොත්තු වන සියළු දුකින් නිදහස් වූ සදාකාලික සැපය යන ධර්මතාවයයි. අප මෙම ජීවත් වන සංසාරය කුමන ස්වරූපයෙන් අත්වින්දද අවසානයේ ඒ සෑම ධර්මතාවයක්ම අවසන් වන්නේ දුකකිනි. දුක සහිත මෙම සංසාරයෙන් නිදහස් වීමට ඇති එකම මග නිර්වාණයයි. නිවන යන සංකල්පය සැබවින්ම වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැකි අතිශය සංකීර්ණ සංකල්පයක් වන අතර නිවන යනු කුමක්ද යන්න එය අත්දැකීමෙන් පමණක් සම්පූර්ණයෙන් අවබෝධ කර ගත හැකිය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ නිවන පිළිබඳ විස්තර කර ඇති පහත කරුණු වලින් අමා මහ නිවන් සැප කුමන ආකාරයේ සැපතක් දැයි ඔබට දළ වශයෙන් අවබෝධයක් ලබා ගත හැකිය.

  • අනන්ත සුඛ ගුණයෙන් යුක්ත වූ පරමාර්ථ වශයෙන් ඇති ධර්මතාවය නිවනයි.
  • නිවන යනු සදාකාලික ධර්මතාවයකි. එය හට ගැනීමක් හෝ අභාවයක් නොමැත. (චතුකෝටික ශුන්‍යතාවය) එනම් නිවන ඇත්තේද නැත, නැත්තේද නැත, ඇත්තේ නොවන්නේ නොවේ නැත්තේ නොවන්නේද නැත යන ශුන්‍ය තත්වයකි. (කිසිවක් නොමැති හිස් බවක් මින් අදහස් නොවේ.)
  • අවේදයිත සුඛ ලෙස හැඳින්වේ. ඉන් අදහස් වන්නේ කිසිම දෙයක් නොවිඳින තත්වයකට පත් වීම නිසා ලබන සැප යන අදහසයි.
  • නිවන යන්න මෙම ලෝකයට, වෙනත් ලෝකයකට හෝ යම් කිසි ඉසව්වකට වෙන්ව පවතින ධර්මතාවයක් නොව මුළු මහත් විශ්වයටම පවතින ධර්මතාවයකි.
  • තමා කෙරෙහි විදිය යුතු කිසිදු වෙනත් සුවයක් නැති තරමට පරම වූ සැපතකි.
  • මාර්ග ඵල ගුණයෙන් සහ ප්‍රඥාවෙන් පමණක්ම ප්‍රත්‍යක්ෂව දැකිය යුතු ධර්මතාවයකි.
  • නිවන අළුත්, පරණ ආදී වශයෙන් වෙනසක් නැත. වර්ෂ අසංඛයකට පෙර දක්නා ලද නිවනත්, වත්මන් බුද්ධ ශාසනයේදී අද්දකිනා නිවනත් මින් වසර අසංඛයකට ඉදිරියේදී අත්දකින නිවනත් එක හා සමානයි.

නිවන හි ස්වභායන් විස්තර කිරීමේදී නිරෝධ යන වචනය විශ්ලේෂණය කර බලමු. “නි” යන්නෙන් අදහස් වන්නේ නැතිවීම හෙවත් අභාවයට යාමයි. “රෝධ” යනුවෙන් අදහස් වන්නේ සිරගෙය යන අදහසයි. එනම් නිරෝධ යනු තෘෂ්ණාව නැමති සිරගෙයින් හිත නිදහස් කර ගැනීමයි. තෘෂ්ණාවෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් වීම යනු නිවන් දැකීමයි. සදාකාලික විමුක්තියයි.

තත්ථ කතමං දුක්ඛ නිරෝධ අරිය සච්චං යෝ තස්සායේව තණ්හාය අසේස විරාග

නිරෝධෝ වාගේ පටිනිසිසග්ගෝ මුත්තී අනාලයෝ ඉදං චුච්චතී භික්ඛවේ

දුක්ඛං නිරෝධ අරිය සච්චං

දුක්ඛ නිරෝධ සත්‍ය යනු කවරේද යත් දුක් ඉපදීමේ හේතුව වූ තෘෂ්ණාව ඉතිරි නොවන සේ මුළුමනින්ම නැති කෙරේද, තෘෂ්ණා දුරු කෙරේද, තෘෂ්ණාව බැහැර කෙරේද, තෘෂ්ණාවෙන් මිදීමක් කෙරේද, තෘෂ්ණාව පිළිබඳ ඇල්මක් නොවේද, එය නිරෝධ ආර්ය්‍ය සත්‍යය නිවනේ සත්‍ය ස්වභාවය පෘතග්ජන මිනිසුන්ට තේරුම් ගත නොහැකි බව බුදුරජාණන් වහන්සේ තේරුම් කර ඇත.

නිවන යනු කුමක්ද යන්න නිත්‍ය වශයෙන් වටහා ගැනීම ආරම්භ වන්නේ සෝවන් ආදී මාර්ග ඵල ලැබුවොත් පමණි. නිවන යනු පරම සුවයයි. කවර කාලයකදී වත් වෙනස් නොවන ලෝකෝත්තර සුවයයි. කිසිදු දෙයක් නොවිදින සුවයක් වීම මෙහි ඇති උත්තරීතර බවයි. අප විඳින සැප දුකට පෙරලේ. නිවන යනු නොවිඳිනා සැපයක් වන හෙයින් එය නිත්‍යයි. එය සදාකාලිකයි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ සෑම විටම උපදෙස් දුන්නේ නිවන පිළිබඳ සැක පළ නොකර නොපමාව කුසල් රැස් කර නිවන සාක්ෂාත් කර ගන්නා ලෙසයි.

**********************************************************************************************

නිවන යනු කුමක් දැයි සැක පලකළ භික්ෂූන් වහන්සේ පිරිසක් බුදුරජාණන් වහන්සේගෙන් නිවන යනු කුමක් දැයි පහදා දෙන ලෙස ඉල්ලීමක් කළ විට බුදුරජාණන් වහන්සේ ඊට ලබාදුන් පිළිතුර ඉතාමත් වැදගත්. මෙය ජර්මන් ජාතික නාට්‍යකරුවෙකු වන බර්ටෝල්ට් බ්‍රෙෂ් (Bertolt Brecht) විසින් කවියට නගා ඇති අතර එය මහාචාර්ය කාලෝ ෆොන්සේකා විසින් පහත පරිදි මනරම්ව සිංහලට නගා ඇත.

තණ්හාවේ දෝසේ, දුටු බුදුන් වහන්සේ

තණ්හාව නසා, විමුක්තිය පතා

නිවන් මග මේ යැයි පෙන්වා දුන් සේක.

ඉක්බිති දවසක්, ගෝලයෝ පිරිසක්

ඇසුවෝය හිමිගෙන්, එක්තරා පැනයක්

තණ්හාව හළ විගස, සැණකින් අප ලබන

ඔබ කියන ඔය නිවන කෙබඳුදැයි කියනු මැන.

එවිට අප සියළු දෙන තණ්හාව නසනු ඇත.

ඔබ ලොවට පිවිසීම වාගේද නිවන් සුව

ඉර මදුන් වෙලාවේ, විලක් මැද තනිවෙලා

කුසීතව පාවෙමින් සිටින්නා වාගේද

ඔබ කියන ඔය නිවන, පැහැපත් ද පියකරු ද

නොඑසේනම් එය සිත නැති කය නැති

කිසිම දෙයක් නැති දෙයක්දෝ ස්වාමීනි?

මෙය ඇසූ හිමි සඳ හෝරා ගණනක් වැඩ හිඳ

නිසලව කීවේ මෙලෙස ය,

ඔබ ඇසූ පැනයට පිළිතුරු නැත මට

එහෙත් එම දිනයේ සැන්දෑ සමයේ

බෝ රුක් සෙවනේ වැඩ සිටි සමිඳා

පැන ඇසූ සිය සිසු පිරිස ගිය පසු

එහි සිටි සෙසු දන සැම අමතාලා

දෙසූහ මේ සුළු කතාව උපමා.

දවසක් මම ගෙගයක් දුටිමි එය ගින්නට හසුව තිබුණි

රත් පැහැ ගත් ගිනි ජාලා එහි පියසින් උසට නැගුණි

එහි තුළ මම දනන් දුටිමි

දොර හැර ඔවුනට හඬගා පිටවන්නැයි මම කීවෙමි.

එහෙත් එදන සැලුණේ නැත

හදිසි බවක් පෙන්නුවෙ නැත.

එක් අයෙකුගෙ රැවුල පවා පිළිසෙද්දී ඔහු ඇසුවේ

ගෙයින් පිටත මීට හොඳද වැසි වසීද සුළඟ තදද

දැවෙන නිවෙස දමා ගොසින්

ඉන්න වෙනත් ගෙයක් තියෙනවාද?

මෙවැනි ප්‍රශ්න නොදී ඔහුට

නැවත වරක් වුණෙමි නිහඬ.

මට සිතුණා මේ දරුවන් නගන ප්‍රශ්න

නවත්තන්නේ ගින්නෙන් නැසුණාම කිය

“සත්තකින්ම ප්‍රිය දරුවනි,

යම් මිනිසෙකු පොළෝ තලේ

තැබූ දෙපා දැවෙනා තුරා

වෙන තැනකට නොයාවි නම්

ඒ දන හට සරණ යන්න

බණක් නැතිය මට කියන්න”

“එලෙසයි අප හිමි ගෞතම

පිළිතුරු දුන්නේ පෙර කල”

Nirman Kodithuwakku – “Vidarshana” Magazine – 2015 July – Dec